Διαλογισμός - Εισαγωγικός Οδηγός

Ο διαλογισμός σκοπό έχει την επαφή με την ψυχή και τελικά την ένωση με την ψυχή. Αντικείμενό του έχει να καταστήσει τον άνθρωπο ικανό να γίνει στην εξωτερική του εκδήλωση ό,τι είναι στην εσωτερική του πραγματικότητα και να τον κάνει να συνταυτιστεί με την όψη της ψυχής και όχι απλώς με τα κατώτερα χαρακτηριστικά της προσωπικότητος.

Με το διαλογισμό...εξελίσσονται οι δυνάμεις της ψυχής. Κάθε πτυχή ή φορέας, μέσω του οποίου εκφράζεται η ψυχή, περιέχει μέσα του, σε λανθάνουσα κατάσταση, ορισμένες έμφυτες δυνάμεις, αλλά η ψυχή, που είναι η πηγή όλων αυτών, τις κατέχει στην αγνότερη και την πιο εξευγενισμένη μορφή τους...

Οι δυνάμεις της ψυχής ξεδιπλώνονται κανονικά και φυσιολογικά. Αυτό γίνεται όχι γιατί είναι αποτέλεσμα επιθυμίας ή συνειδητής ανάπτυξης, αλλά διότι, όσο ο εντός μας θεός αναλαμβάνει τον έλεγχο και κυριαρχεί πάνω στα σώματα Του, οι δυνάμεις Του γίνονται φανερές πάνω στο φυσικό πεδίο, οπότε οι ψυχικές δυνατότητες εκδηλώνονται ως γνωστές πραγματικότητες και πραγματώνονται.

...Επιβεβαίωση όλων αυτών αποτελεί η μαρτυρία των μυστικιστών και των μυημένων όλων των εποχών. Το γεγονός ότι άλλοι αυτό το επέτυχαν μπορεί να μας ενθαρρύνει και να προκαλεί το ενδιαφέρον, αλλά από μόνο του δεν αρκεί, εκτός αν εμείς οι ίδιοι αναλάβουμε συγκεκριμένη δράση. Τούτο διότι η διαδικασία για το ξεδίπλωμα της έλλογης συνείδησης απαιτείται να ασκείται και να εκτελείται από εμάς τους ίδιους.

Αυτό συνεπάγεται την ανάπτυξη της διάνοιας ως συνθέτουσας ή κοινής λογικής και ρυθμίζει τη χρήση της σε σχέση με τον κόσμο της επίγειας ζωής, των συγκινήσεων και της σκέψης. Συνεπάγεται, επίσης, τον κατά βούληση προσανατολισμό της προς τον κόσμο της ψυχής και την ικανότητα της να ενεργεί ως διαμεσολαβητής μεταξύ ψυχής και φυσικού εγκεφάλου.

Η πρώτη σχέση (με την καθημερινότητα) αναπτύσσεται και υποθάλπεται με τη χρήση υγιών μεθόδων εξωτερικής εκπαίδευσης και εκγύμνασης. Η δεύτερη σχέση (με την ψυχή) επιτυγχάνεται με τη χρήση του διαλογισμού, δηλαδή με μια ανώτερου τύπου μέθοδο εκπαίδευσης.

(Από τη Διάνοια στην Ενόραση, σελ. 83-87)

Μπορεί κάποιος, αν το επιθυμεί, να επωφεληθεί και να κατακτήσει την τεχνική του διαλογισμού;

...Θα πρέπει ευθύς εξ αρχής να μη λησμονείται ότι καθαυτή η παρόρμηση για διαλογισμό μπορεί να θεωρηθεί ένδειξη του καλέσματος της ψυχής για την Ατραπό της Γνώσης. Κανείς δεν πρέπει να αποθαρρυνθεί, αν ανακαλύψει ότι του λείπουν τα απαιτούμενα προσόντα σε ορισμένα ουσιαστικά σημεία. Οι περισσότεροι από μας είναι ανώτεροι και σοφότεροι και καλύτερα εξοπλισμένοι απ' ό,τι φανταζόμαστε. Μπορούμε όλοι να αρχίσουμε αμέσως να συγκεντρωνόμαστε, φτάνει να το διαλέξουμε.

Κατέχουμε πολλές γνώσεις, διανοητική δύναμη και ικανότητες, χωρίς ποτέ να τις έχουμε ανασύρει από το βασίλειο του υποσυνείδητου σε αντικειμενική χρησιμότητα. Όποιος έχει παρατηρήσει τα αποτελέσματα του Διαλογισμού πάνω στον αρχάριο, θα πιστοποιήσει αυτή τη δήλωση...

Τα αποτελέσματα του πρώτου βήματος στην ασκητική του Διαλογισμού, που είναι η Συγκέντρωση, είναι συχνά εκπληκτικά. Οι άνθρωποι "βρίσκουν" τον εαυτό τους. Ανακαλύπτουν κρυμμένες ικανότητες και μια κατανόηση που ποτέ πριν δεν αξιοποίησαν. Αναπτύσσουν μια επίγνωση, ακόμα και του φαινομενικού κόσμου, που είναι γι' αυτούς εκπληκτική. Ξαφνικά διαπιστώνουν το γεγονός του νου και διαπιστώνουν επίσης ότι μπορούν να τον χρησιμοποιήσουν. Η διάκριση μεταξύ του γνώστη και του οργάνου της γνώσης γίνεται σταθερά και αποκαλυπτικά προφανής.

Ταυτόχρονα σημειώνεται μια αίσθηση απώλειας. Οι παλιές ονειρικές καταστάσεις ευλογίας και γαλήνης, με τις οποίες τους είχε προικίσει η μυστικιστική προσευχή και ο διαλογισμός, εξαφανίζονται. Δοκιμάζουν ένα παροδικό συναίσθημα αποξήρανσης, στέρησης και κενότητας, που συχνά γίνεται εξαιρετικά καταθλιπτικό. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το επίκεντρο της προσοχής βρίσκεται πλέον μακριά από τα πράγματα των αισθήσεων, οσοδήποτε όμορφα κι αν είναι.

Τα πράγματα που γνωρίζει και μπορεί να σημειώνει η διάνοια, δεν έχουν ακόμα καταγραφεί, ούτε ο μηχανισμός του αισθήματος ασκεί τη συνηθισμένη του επίδραση πάνω στη συνείδηση. Είναι μια περίοδος μετάβασης και πρέπει να διανυθεί με υπομονή, ως τη στιγμή που ο νέος κόσμος θα αρχίσει να επιδρά πάνω στο ζηλωτή. Αυτός είναι ένας λόγος που χρειάζεται η επιμονή και η καρτερία να παίξουν το δικό τους ρόλο, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της διαδικασίας του διαλογισμού.

Ένα από τα πρώτα αποτελέσματα του έργου του διαλογισμού είναι συνήθως μια αυξημένη αποτελεσματικότητα στην καθημερινή ζωή, είτε τη ζούμε στο σπίτι είτε στο γραφείο, είτε σε οποιοδήποτε πεδίο της ανθρώπινης δραστηριότητας. Η διανοητική επικέντρωση στις υποθέσεις της ζωής είναι καθ' εαυτή μια άσκηση στη συγκέντρωση και φέρνει αξιοσημείωτα αποτελέσματα. Ανεξάρτητα από το αν ο άνθρωπος επιτύχει ή όχι τη φώτιση μέσα από την άσκηση της συγκέντρωσης και του διαλογισμού, θα έχει, ωστόσο κερδίσει πολλά και θα έχει πλουτίσει κατά πολύ τη ζωή του. Η χρησιμότητα και η δυναμική του θα αυξηθούν σε τεράστιο βαθμό και η σφαίρα επιρροής του θα διευρυνθεί.

...Επομένως, καθένας που δεν είναι καθαρά συναισθηματικός, που έχει μια επαρκή μόρφωση και που είναι πρόθυμος να εργαστεί με επιμονή, μπορεί να καταπιαστεί με τη μελέτη του διαλογισμού με αρκετό θάρρος. Μπορεί να αρχίσει να οργανώνει τη ζωή του, έτσι ώστε να μπορούν να γίνουν τα πρώτα βήματα στην ατραπό προς τη φώτιση, και αυτή η οργάνωση είναι ένα από τα πιο δύσκολα βήματα. Είναι καλό να θυμόμαστε ότι όλα τα προκαταρκτικά βήματα είναι δύσκολα, γιατί πρέπει να εξουδετερωθούν οι συνήθειες και οι ρυθμοί πολλών χρόνων. Αλλά από τη στιγμή που γίνουν και κυριαρχηθούν, η εργασία γίνεται ευκολότερη.

Είναι φανερό, συνεπώς, ότι η απάντηση στο πρώτο ερώτημα μας είναι η εξής:

Πρώτον: Δεχόμαστε την υπόθεση πως υπάρχει μια ψυχή και πως αυτή την ψυχή μπορεί να τη γνωρίσει ο άνθρωπος αν καταφέρει να εκπαιδεύσει και να ελέγξει το νου του.

Δεύτερον: Πάνω στη βάση αυτής της υπόθεσης, αρχίζουμε να συντονίζουμε τις τρεις όψεις της κατώτερης φύσης και να ενοποιούμε το νου, το συναίσθημα και το φυσικό σώμα σε ένα οργανωμένο και αντιληπτό Όλον. Αυτό το πετυχαίνουμε με την άσκηση της συγκέντρωσης.

Τρίτον: Καθώς η συγκέντρωση μεταβάλλεται σε διαλογισμό (ο οποίος αποτελεί μια πράξη παρατεταμένης συγκέντρωσης), αρχίζει να γίνεται αισθητή η επιβολή της θέλησης της ψυχής πάνω στο νου. Σιγά-σιγά η ψυχή, ο νους και ο εγκέφαλος παρασύρονται σε στενή μεταξύ τους σχέση. Αρχικά ο νους ελέγχει τον εγκέφαλο και τη συναισθηματική φύση. Κατόπιν η ψυχή ελέγχει το νου. Το πρώτο το αποφέρει η συγκέντρωση. Το δεύτερο ο διαλογισμός.

Από αυτή την αλληλουχία ενεργειών, ο ενδιαφερόμενος ερευνητής θα αφυπνισθεί και θα συνειδητοποιήσει πως υπάρχει ένα πραγματικό έργο να γίνει και ότι το πρωταρχικό εφόδιο που χρειάζεται είναι η επιμονή... Η οργάνωση της ζωής της σκέψης κάθε στιγμή και παντού και η εξάσκηση στη συγκέντρωση, κατά δεύτερον, τακτικά, κάθε μέρα, σε κάποια καθορισμένη ώρα αν είναι δυνατό, καλλιεργούν την επικεντρωμένη νοοτροπία, και αυτά τα δύο μαζί σημαίνουν επιτυχία.

(Από τη Διάνοια στην Ενόραση, σελ. 199-206)

Η εφέλκυση της ψυχής προϋποθέτει απομόνωση σε έρημο;

Οι πιο πολλοί από μάς ζούμε εν μέσω συνθηκών που καθιστούν απολύτως ανέφικτη την ειρήνη και την ησυχία. Στο σύγχρονο κόσμο η λύση αυτού του προβλήματος έγκειται στην ορθή του κατανόηση και στην επίδειξη μιας καινούριας όψης σε μια παλαιά αλήθεια. Αυτό αποτελεί δικό μας προνόμιο.

Εμείς στη Δύση ανήκουμε σε μια νεώτερη φυλή. Στην παλαιά, γηραιά Ανατολή, οι ολίγοι ριψοκίνδυνοι πρωτοπόροι κατέφυγαν στην απομόνωση από όπου εξασφάλισαν για λογαριασμό μας τις ευκαιρίες και διέσωσαν για χάρη μας τους κανόνες. Διέσωσαν για εμάς την τεχνική ώσπου νάρθει ο καιρός που οι μάζες των ανθρώπων θα είναι έτοιμες να κινηθούν εμπρός σε μεγάλους αριθμούς, κι όχι ένας-ένας ή δύο-δύο.

Αυτός ο καιρός έφτασε. Ακόμη και μέσα στην πίεση της σύγχρονης καθημερινότητας οι άνθρωποι παντού μπορούν να ανακαλύπτουν ένα κέντρο ειρήνης εντός τους. Έτσι μπορούν, και το κάνουν, να εισέρχονται σε μια κατάσταση ήσυχης θετικής συγκέντρωσης που τους επιτρέπει να φτάσουν αυτό το στόχο και να αποκτήσουν την ίδια γνώση και να εισέλθουν σ' αυτό το ίδιο Φως του οποίου μαρτυρία είναι οι μεγάλοι Ανθρωποι της φυλής.

Το σημείο απομόνωσης στο οποίο αποσύρεται κάποιος, ανακαλύπτεται ότι βρίσκεται εντός του εαυτού. Ο τόπος της ησυχίας όπου γίνεται η επαφή με την ζωή της ψυχής είναι εκείνο το σημείο μέσα στην κεφαλή, όπου ψυχή και σώμα συναντώνται... Εκείνοι που μπορούν να ασκηθούν στο να επικεντρώνονται αρκούντως, μπορούν να αποσύρουν ανά πάσα στιγμή, όπου κι αν βρίσκονται, τις σκέψεις τους σε αυτό το κέντρο στην κεφαλή και εκεί να διεξαγάγουν το μέγα έργο της ενοποίησης.

(Από τη Διάνοια στην Ενόραση, σελ. 208-10)

Η αληθινή συγκέντρωση ωριμάζει μέσα από ένα βίο συγκεντρωμένο, που τον κυβερνά η σκέψη. Το πρώτο βήμα για το ζηλωτή είναι να αρχίζει με την οργάνωση της καθημερινότητας, με την διαρρύθμιση της δραστηριότητας, και με την επικέντρωση και εστίαση του τρόπου ζωής. Αυτό είναι εφικτό για όποιον νοιάζεται αρκετά να καταβάλει την απαραίτητη προσπάθεια και μπορεί να την συνεχίσει με σταθερότητα...

Όταν μπορούμε να οργανώνουμε και να διευθετούμε τη ζωή μας, παραμερίζοντας τις ανούσιες δραστηριότητες, αποδεικνύουμε το σθένος και την ισχύ της επιθυμίας μας... Συνεπώς το πρόσωπο που έχει επικέντρωση δεν είναι δυνατόν να παραβλέπει το καθήκον του. Οι υποχρεώσεις προς την οικογένεια, τους φίλους, τη δουλειά, το επάγγελμα θα εκπληρώνονται πληρέστερα και τελειότερα...

(Από τη Διάνοια στην Ενόραση, σελ. 107)